Celiakia część 2. Rodzaje Celiakii.

Rodzaje celiakii:

Klasyczna celiakia : z objawami takimi jak  zespół złego wchłaniania, utrata masy ciała, biegunki lub biegunki tłuszczowe , wzdęcia, obrzęki,  niedobór wzrostu i masy ciała u dzieci,  zanik mięśni, brak apetytu, niedożywienie, zmienność nastroju, ospałość

Nieklasyczna celiakia : z objawami takimi jak zaparcia i bóle brzucha bez zespołu złego wchłaniania

Objawowa celiakia : gdy mają miejsce widoczne objawy po spożyciu glutenu ze strony układu pokarmowego oraz spoza niego

Bezobjawowa celiakia : brak objawów charakterystycznych, brak odpowiedzi na leczenie dietą bezglutenową,

Subkliniczna celiakia : brak objawów wystarczających do rozpoczęcia diagnostyki (np. niedokrwistość lub osteoporoza)

Potencjalna celiakia – śluzówka jelita jest prawidłowa ale są obecne przeciwciała – wtedy jest wysokie ryzyko rozwoju tej choroby w przyszłości.

Celiakia oporna na leczenie dietą: jeśli pomimo 12-miesięcznej diety bezglutenowej choroba się utrzymuje, lub objawy  (zanik kosmków i upośledzenie wchłaniania) nawracają. Kilka procent pacjentów z celiakią nie reaguje na leczenie dietą bezglutenową lub po pierwszej pozytywnej reakcji, zaczyna ponownie odczuwać dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Ponowna biopsja jelita cienkiego wykazuje u tych osób zanik kosmków 2. lub 3. stopnia w skali Marsha. Chorzy skarżą się najczęściej na: biegunki, bóle brzucha, spadek masy ciała.

U tych pacjentów podejrzewa się celiakię oporną na leczenie dietą. Najczęściej dotyczy osób po 50 roku życia, z późno wykrytą chorobą. Przed postawieniem diagnozy należy upewnić się, że chory nie popełnia (często nieświadomie) błędów żywieniowych i nie spożywa glutenu. Brak poprawy może też być spowodowany błędną diagnozą lub współwystępowaniem innych schorzeń, np. : zespołu jelita drażliwego, schorzeń jelita grubego, nietolerancji laktozy, przerostu mikroflory jelitowej, zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego. Niektórym pacjentom pomaga wyeliminowanie z diety skrobi pszennej bezglutenowej.

jelito cienkie swiat-dietetyki

 Choroba Duhringa

Choroba Duhringa (opryszczkowate zapalenie skóry) to skórna postać  celiakii. Często występuje w rodzinach osób chorych na celiakię. Choroba ujawnia się najczęściej pomiędzy 14 a 40 rokiem życia.

Typowe zmiany skórne to swędzące pęcherzyki i grudki na kolanach, łokciach, okolicach kości krzyżowej, pośladkach,  plecach w okolicy łopatek, na twarzy i owłosionej skórze głowy. Ok. 10% pacjentów ma też objawy ze strony układu pokarmowego, spowodowane zanikiem kosmków jelita cienkiego.

Podstawą leczenia potwierdzonej choroby Duhringa jest ścisła dieta bezglutenowa.

Grupy ryzyka celiakii :

  • krewni 1-go stopnia
  • osoby cierpiące na inne choroby autoimmunologiczne ( np.: cukrzyca typu I, autoimmunologiczne zapalenie trzustki, wątroby, tarczycy, łysienie plackowate,
  • osoby cierpiące na niektóre choroby genetyczne (np.: zespół Downa, Williamsa, Turnera)

 

 

W diagnostyce celiakii należy wyeliminować inne choroby , w których występuje nadwrażliwość na gluten takie jak: alergia na pszenicę lub inne zboża, alergia na gluten, nietolerancja pokarmowa  glutenu, nadwrażliwość na gluten.

Celiakia i alergia na gluten to dwie różne choroby!!!

Gluten jest jednym z najczęstszych (po mleku) alergenów – 10-25% osób z alergią pokarmową ma objawy uczulenia na to białko

Objawy alergii

Reakcja alergiczna  może być natychmiastowa – pojawia się w ciągu kilku minut do godziny od spożycia pokarmu, zależna jest od specyficznych dla glutenu przeciwciał IgE. Możliwe objawy : wymioty, biegunka, pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny, katar, skurcz oskrzeli, atopowe zapalenie skóry

Może też wystąpić późna reakcja –  po kilku godzinach, a  nawet po 2 dniach, zwykle jest to biegunka lub atopowe zapalenie skóry.

Nadwrażliwość na gluten występuje , jeśli w oparciu o badania diagnostyczne wykluczono celiakię (negatywny wynik przeciwciał) oraz alergię na pszenicę lub gluten (brak podwyższonego poziomu IgE), praktycznie brak zaniku kosmków jelitowych, a pomimo tego spożycie glutenu (najlepiej sprawdzone podczas prowokacji) powoduje niepożądane objawy u pacjenta.

Najczęstsze objawy to : bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, zaparcia, przelewania w jelitach,  bóle głowy, zmęczenie, splątanie, omdlenia, zawroty głowy, wysypka, bóle kończyn, nudności, wymioty, pieczenie w przełyku.

Nietolerancja laktozy-  zaburzenie trawienia i wchłaniania cukru mlecznego – laktozy.

U niemowląt objawem choroby jest biegunka z tendencją do odparzania pośladków. U starszych dzieci, młodzieży i dorosłych są to  nudności i wymioty, biegunka, wzdęcia i uczucie pełności, skurczowe bóle brzucha , kolki, przelewanie , odbijanie, burczenie w brzuchu, nadmierne ilości gazów jelitowych.

Wtórna nietolerancja laktozy często występuje u pacjentów z celiakią oraz u osób nieprzestrzegających diety bezglutenowej. Dzieje się tak z powodu uszkodzenia kosmków jelitowych, prowadzącego do niedoborów enzymów rąbka szczoteczkowego, w tym laktazy. Ścisłe przestrzeganie diety bezglutenowej pozwala na regenerację kosmków i powrót laktazy do prawidłowej aktywności.

Zadaj szczegółowe pytanie na portalu ABC Zdrowie.

 

 

 

 

Facebook